Schody drewniane w domu – jak je zaplanować krok po kroku?

Schody to element, z którego korzystamy kilkadziesiąt razy dziennie, a jednocześnie jeden z najbardziej widocznych akcentów w domu. Dobrze zaprojektowane są wygodne, bezpieczne i pięknie łączą się z podłogą. Źle zaplanowane – męczą, a czasem bywają niebezpieczne. W tym poradniku podpowiadamy, na co zwrócić uwagę, planując schody drewniane w domu pod Wrocławiem czy w dwupoziomowym mieszkaniu.

Krok 1. Konstrukcja: schody samonośne czy obłożenie betonu?

W nowych domach najczęściej spotykamy żelbetowe schody wykonane na etapie stanu surowego. Wtedy wykańczamy je, obkładając stopnie i podstopnie drewnem. To rozwiązanie trwałe, ciche i sztywne.

Jeśli schodów betonowych nie ma, można wykonać schody samonośne – w pełni drewniane (na policzkach lub na wangach) albo na konstrukcji stalowej, np. na belce centralnej. Konstrukcje stalowe z drewnianymi stopniami dają lekki, nowoczesny efekt i są popularne w stylu loftowym.

Krok 2. Kształt biegu

Najprostsze i najwygodniejsze są schody proste (jednobiegowe). Wymagają jednak sporo miejsca. W mniejszych przestrzeniach stosuje się schody zabiegowe (ze skręcającymi stopniami) lub dwubiegowe ze spocznikiem. Schody kręcone oszczędzają najwięcej miejsca, ale są najmniej wygodne i sprawdzają się głównie jako dojście na antresolę czy poddasze użytkowe.

Krok 3. Wymiary stopni

Wygodę schodów określa stosunek wysokości do głębokości stopnia. Praktyczna reguła mówi, że dwie wysokości plus głębokość stopnia powinny dawać ok. 60–65 cm (długość kroku). W domach jednorodzinnych sprawdzają się stopnie o wysokości ok. 17–19 cm i głębokości ok. 26–30 cm. Szerokość biegu powinna wynosić co najmniej 80–90 cm – wygodniej, jeśli jest to 100 cm. Należy też zachować odpowiednią wysokość nad głową (tzw. prześwit), zwykle min. 2 m.

Krok 4. Gatunek drewna

Schody są narażone na intensywne ścieranie, dlatego wybieramy twarde gatunki:

  • dąb – najpopularniejszy, twardy, stabilny i ponadczasowy,
  • jesion – jasny, twardy, o wyraźnym rysunku,
  • buk – twardy, ale mniej stabilny; lepiej sprawdza się w suchych pomieszczeniach bez dużych wahań wilgotności,
  • gatunki egzotyczne – bardzo twarde, o ciepłych, ciemnych odcieniach.

Warto dobrać gatunek i kolor stopni do podłogi na obu kondygnacjach – schody stają się wtedy naturalnym przedłużeniem wnętrza.

Krok 5. Stopnice z drewna litego czy klejonego?

Stopnice wykonuje się z drewna klejonego na całej długości (lamele) lub klejonego na mikrowczepy. Wersja z lameli na całej długości wygląda bardziej naturalnie i jest wyżej ceniona. Grubość stopnicy zwykle wynosi 3–4 cm, a przy schodach samonośnych bywa większa.

Krok 6. Wykończenie

Stopnie można zabezpieczyć lakierem lub olejem. Lakier o podwyższonej odporności na ścieranie tworzy twardą powłokę i jest łatwy w utrzymaniu. Olej daje bardziej naturalny wygląd i łatwiej go odnowić miejscowo. W domach z małymi dziećmi i seniorami warto rozważyć wykończenie antypoślizgowe lub frezowania na krawędziach stopni.

Krok 7. Balustrada

Balustrada musi być bezpieczna – zwykle o wysokości ok. 90–110 cm i z prześwitami, przez które nie przejdzie dziecko. Do wyboru są balustrady drewniane (klasyczne, z tralkami), stalowe (nowoczesne, malowane proszkowo) oraz szklane (optycznie powiększające przestrzeń). Często łączy się materiały – np. szkło z drewnianym pochwytem.

Krok 8. Oświetlenie

Oświetlenie LED wpuszczone w ścianę przy stopniach lub ukryte pod stopnicami poprawia bezpieczeństwo nocą i daje efektowny wygląd. Warto zaplanować je przed tynkami, aby poprowadzić przewody.

Krok 9. Harmonogram prac

Obłożenie schodów betonowych drewnem wykonuje się zwykle po tynkach i wylewkach, ale przed malowaniem ścian na ostatnią warstwę. Wcześniej wykonujemy pomiar – najlepiej, gdy schody są już po ostatecznych poprawkach betonu, a wylewki na obu kondygnacjach są gotowe, bo od nich zależy wysokość pierwszego i ostatniego stopnia. Na czas produkcji stopni można zabezpieczyć beton i korzystać ze schodów. Balustradę montuje się po obłożeniu stopni, a ostateczne wykończenie – po zakończeniu najbardziej brudzących prac. Takie planowanie chroni drewno przed zniszczeniem przez ekipy remontowe.

Krok 10. Pielęgnacja schodów

Schody drewniane pielęgnuje się podobnie jak podłogę: odkurzanie, mycie lekko wilgotnym mopem i środki dedykowane do lakieru lub oleju. Najbardziej ścierają się środkowe części stopni, dlatego przy wykończeniu olejowym warto je co jakiś czas odświeżać preparatem pielęgnacyjnym. Dobrze wykonane i zadbane schody dębowe posłużą przez dziesięciolecia, a w razie potrzeby można je odnowić.

Podsumowanie

Dobre schody zaczynają się od dokładnego pomiaru i przemyślanego projektu. W Studio PM wykonujemy schody na wymiar i obłożenia schodów betonowych, dobierając drewno do podłóg w całym domu. Sprawdź naszą ofertę schodów lub odwiedź showroom przy Placu Solidarności we Wrocławiu.